Zastaw rejestrowy

Jest on uregulowany w Ustawie z dnia 6 grudnia 1996r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2009r., Nr 67, poz. 569 ze zm.). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, do zastawu rejestrowego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Najważniejszą cechą zastawu rejestrowego jest możliwość pozostawienia przedmiotu zastawu w rękach zastawcy, który może korzystać z rzeczy obciążonej.
Rzecz będąca przedmiotem tego zastawu może być również pozostawiona w posiadaniu osoby trzeciej wskazanej w umowie o ustanowienie zastawu rejestrowego, jeżeli wyraziła ona na to zgodę. Zastawem rejestrowym można zabezpieczyć jedynie wierzytelność pieniężną wyrażoną w pieniądzu polskim lub walucie obcej.

Do skutecznego ustanowienia zastawu rejestrowego konieczne jest zawarcie umowy o ustanowienie tego zastawu, czyli tzw. umowy zastawniczej.
Zawierana jest ona pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu, czyli zastawcą, a wierzycielem tj. zastawnikiem. Taka umowa powinna być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. W umowie należy określić datę podpisania, imiona i nazwiska (bądź też nazwę) oraz adres zastawnika, zastawcy, czy też dłużnika (w sytuacji, gdy nie jest on jednocześnie zastawcą). Powinien także zostać dokładnie oznaczony przedmiot zastawu oraz zobowiązania zabezpieczonego zastawem wraz z określeniem najwyższej sumy zabezpieczenia. W ten sposób wierzyciel, oprócz należności głównej, może zabezpieczyć również odsetki, koszty postępowań oraz inne roszczenia uboczne wskazane przez strony w umowie zastawniczej.

Aby taki zastaw był ważny niezbędne jest także uzyskanie wpisu do rejestru zastawów prowadzonego przez sąd rejonowy, właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby zastawcy.
Sąd dokonuje wpisu do rejestru zastawów na wniosek zastawnika lub zastawcy. Do wniosku należy dołączyć umowę zastawniczą. Wniosek o wpis do rejestru składa się na urzędowym formularzu dostępnym na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości. Stronami umowy zastawniczej mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym odrębne przepisy przyznają osobowość prawną.