Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Egzekucja z majątku dłużnika

Jestem zatrudniony na umowę o prace i prowadzę działalność gospodarczą. Niestety w związku z bankructwem firmy, na chwilę obecną nie jestem w stanie już spłacać żadnych rat z zaciągniętych kredytów. Jestem zameldowany (na stałe) u rodziców, ale z nimi nie mieszkam. Mam zameldowanie tymczasowe w innym miejscu. Kredyty, które zaciągnąłem na siebie, były jeszcze na stały meldunek w czasie kiedy mieszkałem z rodzicami. Bardzo mi zależy mi aby moi rodzice nie byli nękani przez komornika czy indykatora, dlatego mam pytania, czy jeśli się wymelduję ze stałego miejsca zamieszkania, to czy komornik lub firma windykacyjna będzie miała prawo prowadzić czynności egzekucyjne (windykacyjne) pod adresem, w którym nie mam juz stałego zameldowania i juz nie mieszkam? Czy rodzice odpowiadają w jakikolwiek sposób za długi swoich pełnoletnich dzieci? Czy egzekucja z wynagrodzenia umowy o pracę będzie przeprowadzona z różnicy pomiędzy wynagrodzeniem minimalnym, a kwotą ponad wynagrodzenie minimalne, czy też z całości kwoty wynagrodzenia? Czy komornik może prowadzić czynności egzekucyjne w mieszkaniu, w którym jestem tylko najemcą i jestem w nim tymczasowo zameldowany?

Potrącenia w myśl art. 87 § 3 k.p. mogą być dokonywane w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia, a w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia. Przy czym zgodnie z art. 871§ 1 pkt. 1 kodeksu pracy, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Na podstawie Obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008 roku, w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 roku, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę od dnia 1 stycznia 2009 roku wynosi 1.276 zł. Powyższe uregulowanie oznacza, że na podstawie tytułu egzekucyjnego, organ egzekucyjny może potrącić Panu z wynagrodzenia za pracę jedynie połowę wynagrodzenia, przy czym nie więcej niż do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, która obecnie wynosi 1.276 zł. Przykładowo, jeżeli uzyskuje Pan wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł, to co do zasady organ egzekucyjny może potrącić połowę wynagrodzenia, ale z uwagi, że kwota nie podlegająca zajęciu jest wyższa, niż możliwość dokonanego zajęcia, to zajęcie dotyczyć będzie tylko kwoty ponad wysokość minimalnego wynagrodzenia.
R E K L A M A
Co do zasady rodzice nie odpowiadają za długi zaciągnięte przez ich pełnoletnie dzieci. Odpowiedzialność taka może jedynie wynikać z czynności prawnej (np. gdy rodzice poręczyli za dług, przystąpili do niego), albo w sytuacji gdy na mocy przepisów prawa stają się oni zobowiązani do ich spłaty (np. jako spadkobiercy po zmarłym dziecku, odziedziczyli spadek wprost, czyli z odpowiedzialnością za długi spadkowe).
Firma windykacyjna nie ma żadnego prawa do dokonywania czynności windykacyjnych w miejscu zamieszkania czy też pobytu dłużnika. Oczywiście pracownicy tej firmy mogą wysyłać korespondencję na znany im adres dłużnika (adres zamieszkania lub pobytu dłużnika), ale aby korespondencja taka mogła być skutecznie doręczona, winna być wysłana na adres wskazany przez dłużnika, czy to w chwili zawarcia umowy lub później, na podstawie oświadczenia dłużnika o adresie dla doręczeń lub zmianie adresu zamieszkania. Żaden pracownik firmy windykacyjnej, nie może żądać wejścia do mieszkania dłużnika, gdyż przepisy prawa go do tego nie uprawniają. Wejście do mieszkania lub innych pomieszczeń, w których dłużnik przebywa może odbyć się tylko za jego zgodą (lub zgodą osób posiadających prawo do dysponowania takim lokalem lub pomieszczeniem). Firma windykacyjna może oczywiście w granicach prawa, poszukiwać dłużnika czy to w miejscu jego stałego zamieszkania, czy innym miejscu, jednakże działania takie nie mogą przybierać postaci zakłócania miru domowego. Zgodnie z art. 193 k.k. (kodeksu karnego) osoba, która wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Dobrem chronionym przez przepis art. 193 k.k. jest "mir domowy", a stronę przedmiotową występku wyczerpuje każde zachowanie się sprawcy polegające na przedostaniu się do miejsca określonego w tym przepisie (cudzego domu, mieszkania, lokalu...) wbrew wyraźnej lub dorozumianej woli gospodarza tego miejsca, a także nie opuszczenie tego miejsca wbrew żądaniu gospodarza. Wedle obowiązujących przepisów prawa nie istnieje żadna ustawowa podstawa ingerencji windykatorów w sferę nienaruszalności mieszkania. Można także wspomnieć, że art. 191 § 2 k.k. przewiduje odpowiedzialność karną dla sprawcy, który stosuje groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności.
Zgoła inna sytuacja jest w przypadku działań egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny jakim jest komornik. Przepisy prawa dają organowi egzekucyjnemu daleko idące uprawnienia w zakresie poszukiwania majątku dłużnika.
Zgodnie z art. 761 § 3 k.p.c. (kodeku postępowania cywilnego), na dłużniku, który został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji, ciąży obowiązek powiadomienia w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Komornik może także żądać od osób i instytucji wskazania informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji, w tym także dotyczących miejsca pobytu dłużnika. Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia komornikowi wyjaśnień lub informacji albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez komornika grzywną do pięciuset złotych. Grzywną taką może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca swego pobytu.
Zgodnie z art. 814 k.p.c. jeżeli cel egzekucji tego wymaga, komornik zarządzi otworzenie mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika, jak również przeszuka jego rzeczy, mieszkanie i schowki. Gdyby to nie wystarczyło, komornik może ponadto przeszukać odzież, którą dłużnik ma na sobie. Komornik może to uczynić także wówczas, gdy dłużnik chce się wydalić lub gdy zachodzi podejrzenie, że chce usunąć od egzekucji przedmioty, które ma przy sobie. Jeżeli w czasie dokonywania czynności egzekucyjnych w mieszkaniu dłużnika komornik zauważy, że dłużnik oddał poszukiwane przedmioty swemu domownikowi lub innej osobie do ukrycia, komornik może przeszukać odzież tej osoby oraz przedmioty, jakie ma ona przy sobie.
Jak stwierdził w wyroku z dnia 22 listopada 2006 roku, Sąd Apelacyjny w Białymstoku (sygn. akt I ACa 551/06), dopuszczalne jest użycie przez komornika środków przymusu w celu sforsowania przeszkód uniemożliwiających dostęp do pomieszczeń lub mieszkania dłużnika i to nawet wówczas gdy znajdują się one wewnątrz większego obiektu należącego do osoby trzeciej. Przyzwolenie na to wymaga jednak zachowania ze strony komornika warunku posłużenia się środkami adekwatnymi do napotkanych przeszkód. Z tego orzeczenia sądu wynika, że komornik może dokonać przymusowego wejścia także do nieruchomości bądź lokalu mieszkalnego nie należącego do dłużnika, np. w sytuacji gdy dłużnik wynajmuje ten lokal, albo jakieś pomieszczenie w tym lokalu zajmuje choćby bez tytułu prawnego.  
Zatem komornik może w mieszkaniu w którym dłużnik mieszka faktycznie, lub jest zameldowany prowadzić egzekucję, niezależnie od woli właściciela lokalu mieszkalnego. W sytuacji gdy dłużnik faktycznie nie przebywa w miejscu stałego zamieszkania, komornik i tak będzie starał się dokonać czynności egzekucyjnych w tych pomieszczeniach, mających na celu zajęcie ruchomości należących do dłużnika. Na podstawie art. 845 § 2 k.p.c. komornik może zająć ruchomości dłużnika będące bądź w jego władaniu, a także będące we władaniu osoby trzeciej. Jednakże w tym drugim przypadku można zająć je tylko wówczas, gdy osoba ta zgadza się na ich zajęcie albo przyznaje, że stanowią one własność dłużnika, oraz w wypadkach wskazanych w ustawie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1991 roku (sygn. akt IV CR 550/90), komornik może przyjąć, że jeżeli rzecz ruchoma znajduje się w mieszkaniu lub innym miejscu zajmowanym przez dłużnika wspólnie z osobami trzecimi, zwłaszcza z członkami rodziny, to - gdy nic innego nie wynika z charakteru rzeczy lub niewątpliwych szczególnych okoliczności - jest ona co najmniej we współwładaniu dłużnika, co już upoważnia komornika do jej zajęcia (art. 845 § 2 k.p.c.). 
 
Reasumując, firma windykacyjna ma ograniczone prawa w zakresie doprowadzenia do spłaty długu przez dłużnika, natomiast komornik w tym zakresie ma szereg uprawnień, w tym może dokonywać zajęcia rzeczy, które znajdują się we władaniu osób trzecich (np. rodziców), a z okoliczności wynika, że znajdują się one co najmniej we współwładaniu przez dłużnika (dłużnik nie musi być ich właścicielem). W opisanej sytuacji powiadomienie wierzycieli, a w postępowaniu egzekucyjnym także komornika o zmianie stałego miejsca zamieszkania oraz faktyczne nie przebywanie u rodziców, winno ich uchronić od nachodzenia przez firmy windykacyjne a także od prowadzenia czynności przez komornika w ich mieszkaniu.
 
Porady prawne
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2009-02-28
Autor/źródło: Zespół serwisu inBank.pl
Kategoria: Windykacja, Porady, Porady / wnidykacja, Porady / egzekucja
Słowa kluczowe: rozwiązanie biznesowe
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja inBank.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach inBank.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:

Wasze komentarze Napisz swój komentarz

leszek: bardzo fachowo i mprzystępnie SZACUN jak to jest w modzie , przy uznaniu
2013-08-22 13:28:51
® 2008 - 2014 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.