Wypłata środków ze wspólnego rachunku bankowego

Prawo bankowe dopuszcza możliwość prowadzenia rachunku bankowego dla więcej niż jednej osoby. Są to tzw. Rachunki bankowe wspólne. W przypadku prowadzenia przez bank takiego rachunku wspólnego prowadzonego dla osób fizycznych, o stosunku posiadanych środków pieniężnych na tym rachunku decyduje umowa zawarta z bankiem. Jeżeli umowa taka nie została zawarta lub umowa rachunku bankowego nie stanowi inaczej:

1)    każdy ze współposiadaczy rachunku może dysponować samodzielnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku,

2)    każdy ze współposiadaczy rachunku może w każdym czasie wypowiedzieć umowę ze skutkiem dla pozostałych współposiadaczy.

 

Z powyższego przepisu wynika, że możliwe jest umowne określenie granic korzystania z uprawnień posiadacza rachunku dla poszczególnych współposiadaczy. Umowa może np. przewidywać, że zgromadzone wkłady współposiadaczy nie będą dzielone równomiernie (po połowie).  Możliwe jest umowne ustalenie innego podziału (np. w stosunku 25% do 75%). Przepis ten umożliwia też zróżnicowanie statusu współposiadaczy, np. poprzez wprowadzenie wymogu, że określone czynności mogą być dokonywane wyłącznie przez jednego ze współposiadaczy. W braku odmiennych uregulowań umownych, uprawnienia posiadaczy są identyczne, a zgromadzone na rachunku środki pieniężne podlegają współwłasności w częściach równych, co oczywiście nie uniemożliwia dysponowania wszystkimi zgromadzonymi środkami na rachunku przez jednego ze współposiadaczy (chyba, że umowa stanowi inaczej).

 

Oczywiście powyższa umowa dotyczy jedynie możliwości korzystania z rachunku bankowego, nie określa jednakże tego, do kogo należą środki pieniężne na rachunku bankowym. Oznacza to, że współposiadacz może zgodnie z umową złożyć dyspozycje wypłaty środków pieniężnych, jednakże wypłata taka może stanowić przywłaszczenie sobie powierzonych środków pieniężnych, gdyż środki te nie stanowiły jego własności.

 

W opisanym stanie faktycznym winna pani wystąpić do współposiadacza rachunku, który dokonał wypłaty środków ze wspólnego rachunku bankowego, z wezwaniem do dokonania dobrowolnej zapłaty całości wypłaconych środków z rachunku bankowego (czyli kwoty 50 tys. zł). W wezwaniu takim może Pani zastrzec, że środki zgromadzone na rachunku bankowym w całości stanowiły własność zmarłego spadkodawcy, a zgodnie z postanowieniem sądu o stwierdzenie nabycia spadku, Pani jest jedynym spadkobiercą. Przepisy nie określają żadnego terminu jaki należy wyznaczyć w takim wezwaniu do zapłaty. Termin ten powinien być jednak realny do dotrzymania, stąd najczęściej wskazuje się na termin tygodnia lub dwóch tygodni licząc od daty otrzymania takiego wezwania. W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, może Pani wystąpić przeciwko współposiadaczowi z powództwem na drogę sądową.

 

Należy wskazać, że istnieje także możliwość złożenia zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia sobie powierzonego mienia. Zgodnie z art. 284 § 1 k.k. (kodeksu karnego) osoba, która przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 06.01.1978 roku sygn. akt V KR 197/77, przywłaszczeniem w rozumieniu k.k. jest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie znajdującym się w posiadaniu sprawcy, cudzym mieniem ruchomym przez włączenie go do majątku swego lub innej osoby i powiększenie w ten sposób swojego lub innej osoby stanu posiadania. Z tego też względu, naszym zdaniem może zachodzić wyczerpanie przesłanek odpowiedzialności karnej na podstawie tego przepisu.