Likwidacja lokaty terminowej nieletniego dziecka może wymagać zgody sądu opiekuńczego

Zgodnie z art. 92 k.r.o. dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.

 

Jednakże żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka:

1.     przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską;

2.     przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.

Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym.

 

Zgodnie z art. 101 § 3 k.r.o. rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1982 roku (sygn. akt I CR 234/82) reprezentacja rodzica w sprawach majątkowych dziecka jeśli obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, wymaga umocowania udzielonego przez sąd opiekuńczy (art. 101 § 3 k.r.o.). Miernikiem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutków w sferze majątku małoletniego, wartości przedmiotu danej czynności oraz szeroko pojęte dobro dziecka i ochrona jego interesów życiowych. Konsekwencją braku zezwolenia sądu opiekuńczego z art. 101 § 3 k.r.o. jest nieważność dokonanej czynności (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej S.N. z dnia 30.IV.1977 r. III CZP 73/76 - OSNCP Nr 2 z 1978 r., poz. 19).

Obecnie przyjmuje się w praktyce, że przekroczenie zwykłego zarządu majątkiem, to rozporządzenie majątkiem którego wartość przekracza kwotę miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia w kwartale, które służy m.in. do ustalenia ograniczeń podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe czy określeniu minimalnego wynagrodzenia uczniów. Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 marca 2008 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w lutym 2008 roku, miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w lutym 2008 r. wyniosło 3032,40 zł. Zatem wypłata z lokaty lub jej likwidacja, gdy kwota lokaty lub kwota wypłaty (lub suma miesięcznych wypłat) nie przekracza kwoty ok. 3.000 zł stanowi zwykły zarząd majątkiem dziecka i nie wymaga zgody sądu opiekuńczego.  

Ponadto art. 103 k.r.o. stwierdza, że czysty dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim obracany na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim, nadwyżka zaś na inne uzasadnione potrzeby rodziny. Na tej podstawie dopuszczalne jest wypłacanie odsetek o ustanowionej lokaty, bez konieczności uzyskiwania zgody sądu opiekuńczego, niezależnie od wysokości pobranych odsetek. Odsetki mogą być pobrane przez jednego z rodziców, lub obojga.